ظرفیت عظیم قرآن در پاسخگویی به نیازهای جامعه ظرفیت عظیم قرآن در پاسخگویی به نیازهای جامعه ظرفیت عظیم قرآن در پاسخگویی به نیازهای جامعه بعثه مقام معظم رهبری در گپ بعثه مقام معظم رهبری در سروش
ظرفیت عظیم قرآن در پاسخگویی به نیازهای جامعه ظرفیت عظیم قرآن در پاسخگویی به نیازهای جامعه ظرفیت عظیم قرآن در پاسخگویی به نیازهای جامعه ظرفیت عظیم قرآن در پاسخگویی به نیازهای جامعه ظرفیت عظیم قرآن در پاسخگویی به نیازهای جامعه

ظرفیت عظیم قرآن در پاسخگویی به نیازهای جامعه

حوزه‌های علمیه و لزوم توجه بیشتر به تفسیر قرآن / آیةالله محمدی ری‌شهری.

http://farsi.khamenei.ir/ndata/news/10118/C/13890622_0110118.jpgقرآن در كلام اهل‌بیت علیهم‌السلام تجلی كرده است و جامعه هرچه بیشتر با معارف اهل‌بیت(ع) به شكل واقعی آشنا شود، زمینه جهانی‌شدن اسلام و صدور انقلاب اسلامی بهتر فراهم می‌شود.

در موضوع تفسیر قرآن كریم، احادیثی وجود دارند كه از آن به عنوان احادیث تفسیری یاد می‌شود و مقصود از «روایات تفسیری» احادیثی است كه به گونه‌ای با تفسیر قرآن و تبیین مفاهیم این كتاب آسمانی ارتباط دارند و یا تفاسیر ناروا از این كتاب آسمانی را روشن می‌كنند. همچنین این روایات، مقدمات تفسیر صحیح قرآن را فراهم می‌آورند.

معارف اهل‌بیت(ع) ریشه در قرآن دارند و اگر بخواهیم نیازهای جامعه را با توجه به قرآن پاسخ گوییم، باید به معارف اهل‌بیت(ع) در كنار قرآن رجوع كنیم. حوزه‌های علمیه نباید از ظرفیت عظیم قرآن و روایات اهل‌بیت(ع) در پاسخگویی به نیازهای روز جامعه غفلت كنند.

به همین جهت ضروری است كه محققان بزرگوار، این احادیث را از میان روایات پیامبر(ص) و اهل بیت(ع) شناسایی و ارتباطشان را با قرآن برقرار كنند. در توضیح این مطلب به چند روایت اشاره می‌شود كه نشان می‌دهند منبع سخنان پیامبر(ص) و اهل بیت(ع)، قرآن است.

امیرمؤمنان علی(ع) طبق نقل می‏فرماید: «إنّ فی القرآن علم الأولین و الآخرین»؛ در قرآن، علم اولین و آخرین است. سپس می‌فرماید: «لَم یَدَعْ لقائلٍ مَقالاً»؛ برای هیچ سخنگویی مجالی برای سخن نگذاشته؛ یعنی شما هر حرف تازه‌ای بخواهید، در قرآن وجود دارد. هر نظریه‏ای كه بخواهید ارائه كنید، ریشه‏اش در قرآن است. حضرت در ادامه می‌فرماید: «و ما یعْلَمُ تَأْویلَهُ إِلاَّ اللّهُ و الرَّاسِخُون»؛ یعنی اگر بخواهید از نظر معارف الهی به همه آنچه مورد نیاز جامعه است برسید، باید سراغ راسخون و اهل بیت(ع) بروید.

باید با اهل بیت(ع) به سراغ قرآن رفت

در روایت دیگری می‏فرماید: «ذلك القرآن فاستَنطقوه و لَن ینطق و لكن اُخبركم عَنه ألا إنّ فیه عِلم ما یأتی و الحدیث عن الماضی و دواء دائكم و نظم ما بینَكم»؛ یعنی جامعه شما هر نیاز و مشكلی داشته باشد، مشكل‌گشا قرآن است. اما خود قرآن سخن نمی گوید؛ اهل بیت(ع)  باید بگویند كه چگونه می‏توان این معارف مورد نیاز جامعه را از قرآن استخراج و استنباط كرد.

روشن‌تر از این روایت، روایتی است كه مرحوم كلینی از امام باقر(ع) در كافی نقل كرده كه می فرماید: «إذا حَدَّثتُكم بشئ فاسألونی عن كتاب اللَّه»؛ هرچه گفتم، بپرسید كه شما این را از كجای قرآن می‏گویید؟ این روایت، مسئله را روشن‏تر می‏كند كه معارف اهل بیت(ع)، ریشه در قرآن دارند و اگر بخواهیم نیازهای جامعه را از قرآن استخراج كنیم، حتماً باید به اهل بیت(ع) رجوع كنیم.

البته ما معتقد به آنچه اخباریون می‏گویند نیستیم. از قرآن می‏توانیم بدون روایات هم استفاده كنیم، اما فهم ما محدود است. لایه‏‌های عمیقی كه اهل بیت(ع) می‏توانند از قرآن استفاده كنند و در اختیار ما بگذارند، چیزی دیگر است. این همان است كه می‏گوید: «ولكن اُخبركم عنه» این اشاره به همین مسئله است. بر همین اساس نیز می‌فرماید: «و ما یعْلَمُ تَأْوِیلَهُ إِلاَّ اللّهُ و الرَّاسِخُونَ فِی الْعِلْمِ»

سپس حضرت، چند مطلب بیان فرمود. همان‌جا سوال كردند: شما گفتید: هرچه گفتم از قرآن می‌گویم. ایشان ارجاع دادند به قرآن كه اصل روایت در كافی موجود است.

با نظر به این ظرفیت عظیم و نامتناهی، متأسفانه باید بپذیریم كه هنوز قرآن و حدیث به شایستگی در حوزه‏های علمیه مورد توجه نیستند. گرچه در سال‌های اخیر در زمینه قرآن و حدیث با این‌كه خیلی كار شده اما هنوز قرآن و حدیث در حوزه‏ها غریب هستند.

امید است محققان و فضلای حوزه‌های علمیه در خصوص این مطلب كه در صحیفه امام به نقل از ایشان آمده است، به‌طور جدی توجه داشته باشند: « این‌جانب از روي جِد، نه تعارف معمولي، مي‏گویم از عمر به باد رفته خود در راه اشتباه و جهالت تأسف دارم و شما ـ اي فرزندان برومند اسلام ـ حوزه‏ها و دانشگاه‌ها را از توجه به شئونات قرآن و ابعاد بسیار مختلف آن بیدار كنید. تدریس قرآن در هر رشته‏اي از آن را مَحطّ نظر و مقصد اعلاي خود قرار دهید. مبادا خداي ناخواسته در آخر عمر كه ضعف پیري بر شما هجوم كرد، از كرده‏ها پشیمان [شوید] و تأسف بر ایام جواني بخورید.»

از همه چیز صحبت شد الا غربت قرآن

نكته‌‏ای نیز در كتاب «زمزم عرفان» از مرحوم حضرت آیت‌الله‌العظمی بهجت از امام(ع) نقل شده كه فرموده‌اند:‌ «عامه عترت را كنار گذاشتند و خاصه قرآن را؛ یعنی هر دو هر دو را.»

یكی از دوستان می‏‌گفت كه در دیدار فضلا و نخبگان حوزه با رهبر انقلاب در قم، به غربت برخی علوم در حوزه اشاره شد اما از غربت قرآن و حدیث سخنی به میان نیامد. گرچه رهبر انقلاب به این موضوع و اهمیت پرداختن آن در حوزه اشاره كردند. این‌گونه برخورد نشان می‌دهد كه حوزه هنوز متوجه این نیاز نشده است كه واقعاً قرآن و حدیث در حوزه، آن جایگاه لازم را ندارد.

باری توجه پیدا كردن به این حقیقت بسیار مهم است كه معارف اهل‌بیت(ع) ریشه در قرآن دارند و اگر بخواهیم نیازهای جامعه را با توجه به قرآن پاسخ گوییم، باید به معارف اهل‌بیت(ع) در كنار قرآن رجوع كنیم. حوزه‌های علمیه نباید از ظرفیت عظیم قرآن و روایات اهل‌بیت(ع) در پاسخگویی به نیازهای روز جامعه غفلت كنند.

منبع: khamenei.ir




نظرات کاربران